Η  δημοκρατία φθείρεται;

Η Βουλή οφείλει να εκπέμπει σοβαρότητα, σεβασμό και υπευθυνότητα γιατί είναι θεσμός και σύμβολο. Όταν αυτό χάνεται, η αποξένωση των πολιτών από την πολιτική γίνεται βαθύτερη,  κι αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο. Τελευταία παρακολουθώ τις συνεδριάσεις της. Η εικόνα των πάρα πολύ λίγων παρευρισκομένων βουλευτών, το απρεπές λεξιλόγιο, οι φωνασκίες, δεν είναι απλώς αισθητικό πρόβλημα, είναι υπονόμευση της ίδιας της έννοιας της δημοκρατικής εκπροσώπησης. Δημιουργεί το αίσθημα ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται είτε τυπικά είτε αλλού, ενώ η διαδικασία στη Βουλή γίνεται προσχηματική. Το πολιτικό κόστος του «θεάματος» υπερισχύει της ουσίας. Και αυτό πράγματι γεννά θλίψη  και θυμό.

Υπ’ αυτή την έννοια τίθεται το ερώτημα: τι σημαίνει τελικά πολιτική εκπροσώπηση σήμερα; Τυπικά, σημαίνει ότι εκλέγουμε ανθρώπους για να μιλούν και να αποφασίζουν «αντ’ ημών». Ουσιαστικά όμως, αυτή η σχέση έχει ραγίσει. Σήμερα, ο βουλευτής εκπροσωπεί κομματικές και επικοινωνιακές στρατηγικές, δημοσκοπήσεις, και ενδεχομένως συμφέροντα που δεν φαίνονται. Και έτσι: σε κάθε συνεδρίαση άλλοι αποσύρονται, άλλοι απλά δηλώνουν «παρών» και άλλοι μιλάνε συνεχώς, αλλά σπάνια ακούγεται απ’ αυτούς κάτι ουσιαστικό. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο,  σοβαροί πολιτικοί περιθωριοποιούνται και προωθούνται οι ευνοούμενοι του συστήματος. Αλλά εδώ είναι το δύσκολο σημείο. Λέμε συχνά: «Όλοι ίδιοι είναι». Αυτό εξισώνει τον σοβαρό με τον ανεύθυνο, αποθαρρύνει όσους θα μπορούσαν να είναι διαφορετικοί, και παγιώνει το υπάρχον σύστημα. Και ο κύκλος συνεχίζεται. Υπάρχει διέξοδος;

Ναι θα έλεγα. Γιατί η  δημοκρατία φθείρεται αθόρυβα, όταν συνηθίζουμε το απαράδεκτο.

 

Η νεανική παραβατικότητα στη χώρα μας

   Η παιδική και εφηβική παραβατικότητα δεν είναι πια ένα περιθωριακό φαινόμενο. Είναι μια σκληρή πραγματικότητα που απλώνεται με ανησυχητική ταχύτητα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Η βία των ανηλίκων δεν περιορίζεται πλέον στα μεγάλα αστικά κέντρα· έχει περάσει τα όριά τους και εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε μικρότερες πόλεις και τοπικές κοινωνίες, προκαλώντας φόβο, οργή και βαθύ προβληματισμό.

     Καθημερινά καταγράφονται περισσότερα περιστατικά βίας, με παιδιά όλο και μικρότερων ηλικιών να εμπλέκονται σε πράξεις ακραίας επιθετικότητας. Αγόρια και κορίτσια, συχνά χωρίς σαφή όρια και χωρίς ουσιαστική στήριξη, εκδηλώνουν μια σκληρότητα που σοκάρει: βαριά τραύματα, πράξεις ωμής αγριότητας που μπορεί να μη στερούν τη ζωή, αλλά αφήνουν ανεξίτηλα σημάδια — στο σώμα, στην ψυχή, στην κοινωνική συνοχή.

     Κι όμως, η βία που ασκείται από και προς τα παιδιά δεν γεννιέται στο κενό. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας κουρασμένης, πιεσμένης, συχνά αδιάφορης. Μιας κοινωνίας που βιώνει διαρκείς κρίσεις και συχνά αδυνατεί να προσφέρει στα παιδιά της σταθερότητα, ασφάλεια και ελπίδα. Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο να τα προστατεύσουμε από τη βία, αλλά να τους δώσουμε λόγους να πιστέψουν στον κόσμο που τους παραδίδουμε.

     Οι συνεχώς αυξανόμενες υποθέσεις ανήλικης παραβατικότητας που βλέπουν το φως της δημοσιότητας δεν προκαλούν απλώς ανησυχία· αποτελούν προειδοποιητικό καμπανάκι. Γιατί σε δέκα με δεκαπέντε χρόνια, τα παιδιά αυτά θα είναι οι πολίτες που θα κρατούν την κοινωνία στα χέρια τους. Και το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν θα τους έχουμε δώσει τα εφόδια για να χτίσουν έναν κόσμο πιο ανθρώπινο ή αν θα έχουμε απλώς κλείσει τα μάτια, ελπίζοντας πως το πρόβλημα θα λυθεί μόνο του.

Τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα δεν είναι μόνο μια θρησκευτική γιορτή, αλλά και ένα πολύχρωμο μωσαϊκό από λαϊκά έθιμα και ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά. Σε κάθε γωνιά της χώρας, οι μέρες αυτές φέρνουν στο νου εικόνες παιδιών που τραγουδούν τα  κάλαντα στις γειτονιές. Οικογένειες γύρω από το τζάκι, μυρωδιές από παραδοσιακές λιχουδιές και διαρκείς αφηγήσεις. Πρόκειται για μια περίοδο που συνδυάζει τις πατροπαράδοτες παραδόσεις με νεότερες πολιτισμικές επιρροές, δημιουργώντας ένα μοναδικό μείγμα παλιού και νέου, βαθιά ριζωμένα μέσα μας, μας συγκινούν και να μας συνδέουν με τις ρίζες μας. Αποτελούν ίσως το πιο αναγνωρίσιμο χριστουγεννιάτικο έθιμο και το μοναδικό που επιβιώνει ακέραιο σε όλη την Ελλάδα μέχρι σήμερα. Παρά την κοινή θεματολογία, υπάρχουν αμέτρητες τοπικές παραλλαγές.

«Ελάτε εδώ γειτόνισσες,

και εσείς γειτονοπούλες,

τα σπάργανα να φτιάξουμε,

και το Χριστό ν’ αλλάξουμε. 

Τα σπάργανα για το Χριστό,

ελάτε όλες σας εδώ….»

λένε τα κάλαντα της Ηπείρου. «Σπάργανα» είναι παραδοσιακό ηπειρώτικο γλύκισμα. Πρόκειται για τηγανίτες, ψημένες πάνω σε πυρωμένη πέτρα και μέσα στο τζάκι, τις οποίες στη συνέχεια μελώνουν με ζαχαρόνερο, με καρύδια και κανέλα. Το έθιμο συμβολίζει τα σπάργανα του Ιησού στη φάτνη, έρχεται από το βάθος του χρόνου και είναι, ίσως, το πλέον παραδοσιακό στην Ήπειρο.

 

Υπάρχουν και αυτοί οι Έλληνες!

  Οι Έλληνες από αρχαιοτάτων χρόνων είμαστε ένα παράδειγμα ξεχωριστό στην ιστορία. Έχουμε  μεγάλο παρελθόν, αλλά δεν ζούμε εκεί γιατί είμαστε δυνατοί και σήμερα. Όπως θα είμαστε και στο μέλλον. Διακρινόμαστε παντού, και ένα μικρό δείγμα είναι οι εικονιζόμενοι σημαντικότατοι και πολύ χρήσιμοι πολίτες της ανθρωπότητας. Είναι αποδεδειγμένο ότι όλες οι γενιές μας ήταν άξιες, γιατί κατά κανόνα άφηναν μια Ελλάδα ισχυρότερη από αυτήν που παραλάμβαναν. Δεν είναι τυχαίο που πίσω από κάθε τεχνολογική ή ιατρική ανακάλυψη κρύβεται και ένας Έλληνας. Κρίμα όμως που δεν γίνονται θέμα στα media για να τους γνωρίσει η κοινωνία μας, μιας και η  χώρα μας έχει ανάγκη να δημιουργήσει και να εκπέμψει ανάλογα πρότυπα τα οποία θα μας επαναπροσδιορίσουν ατομικά και συλλογικά, θα μας εξελίξουν ως ανθρώπους, και  θα αποτελέσουν το σήμα κατατεθέν μας στην υφήλιο. Για αυτούς όμως, για τα επιδοτούμενα από την κάθε Ελληνική Κυβέρνηση  Μ.Μ.Ε. δεν υπάρχει χώρος.
  Αντ’ αυτών σήμερα θεωρείται μεγάλη δημοσιογραφική επιτυχία και υπάρχει «βήμα» για σύμβουλο  στρατηγικού σχεδιασμού  πρώην πρωθυπουργού, να εκφράσει τις απόψεις του και να δηλώνει με υπερηφάνεια ότι αρνήθηκε να υπηρετήσει την Πατρίδα –δεν αρνήθηκε βέβαια τον παχυλό μισθό της- ότι έχει κάνει χρήση σκληρών ναρκωτικών κοκαΐνης, ηρωίνης, κ.λπ. Και φυσικά μέσα σε ένα σωρό αρνητικών ειδήσεων, έχουμε τις απευθείας συνδέσεις για τη «θριαμβευτική» υποδοχή στη γενέτειρα παικτών διάφορων ριάλιτι.  Και ναι, αυτοί οι άνθρωποι επηρεάζουν τις ζωές μας, ή τουλάχιστον όσων βλέπουν τηλεόραση, και νομίζω ότι δεν είναι λίγοι. (Τζελέτ@ς)

 

Πόσο δύσκολη είναι η ευγένεια σήμερα;

  

  Ένα από τα  πιο εύκολα πράγματα σήμερα είναι μέσα από τις δυσκολίες της ζωής, και ειδικά λόγω της πανδημίας, να γίνουμε αρνητικοί, κακοί, και μίζεροι. Λογικό μέχρι ενός σημείου μιας και όλοι μας κουβαλάμε τη δική μας ιστορία, τα δικά μας βιώματα. Άλλοι έχουμε ευτυχισμένο παρελθόν ή παρόν, και άλλους κάτι μας έχει πονέσει και υποφέρουμε.

  Ωστόσο, η ευγένεια, η καλοσύνη και ο σεβασμός αποδεικνύεται καθημερινά ότι είναι ο δύσκολος δρόμος. Αν με ρωτήσετε τι μου λείπει περισσότερο από τις ανθρώπινες σχέσεις, θα σας απαντήσω η ευγένεια. Και δεν είμαι ο μόνος νομίζω.  Όλοι όσοι ακολουθούν αυτό το δρόμο, δεν γεννήθηκαν έτσι, αλλά διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας τους από τις εμπειρίες τους. Έχουν ζήσει τη ζωή τους με όλες τις πτυχές της. Γνωρίζουν κάθε αρνητικό συναίσθημα και επιθυμούν κάθε τι το θετικό. Έχουν καταφέρει να μετατρέψουν την θλίψη σε χαρά, την απογοήτευση και την αποτυχία σε μαθήματα ζωής. Από αυτές τις καταστάσεις βγήκαν και πιο δυνατοί και πιο ανθεκτικοί.

  Σε ότι με αφορά, μου έχουν λείψει οι άνθρωποι που φέρονται όμορφα στους γύρω τους. Εκείνοι που είναι όμορφοι εξωτερικά κι εσωτερικά. Εκείνοι που έχουν βαλθεί να ομορφύνουν τον κόσμο και ν’ αλλάξουν την ψυχολογία, έστω και ενός ανθρώπου. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να πολεμήσουμε και ας πληγωθούμε. Είναι δεδομένο ότι θα βγούμε δυνατότεροι. Η ευγένεια ανοίγει πόρτες και  κλείνει στόματα. Γιατί όπως έλεγε και ο Πλούταρχος: «Ο ευγενής άνθρωπος δίνει αξιοπρέπεια σε όλες τις πράξεις».

 

  Αυτή είναι η Ελλάδα μας;

  Αν προσπαθήσει κάποιος να συντάξει αμερόληπτα έναν κατάλογο με την ελίτ της παγκόσμιας αξιοσύνης, σίγουρα θα ανακαλύψει πάρα πολλούς Έλληνες. Αυτό το έμψυχο εθνικό κεφάλαιο υπηρετεί σε ολόκληρη την ανθρωπότητα και αναμφίβολα τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης. Ταξιδεύοντας στο χρόνο πίσω θα συναντήσουμε Έλληνες που κατέχουν τα πρωτεία στις τέχνες, στις επιστήμες, στην ευεργεσία και σε τόσα άλλα. 

 Ξεκινώντας από την πλειάδα όλων των αρχαίων, θα περάσουμε στους Καραθεοδωρή, Παπανικολάου, Νανόπουλο, Δασκαλάκη και πολλούς άλλους, για να φτάσουμε σήμερα στον Ιάκωβο Τσούνη, στον τελευταίο ευπατρίδη, στον τελευταίο σύγχρονο Αβέρωφ, που πέρασε και αυτός  στο πάνθεον των Ελλήνων ευεργετών, δωρίζοντας τα πάντα στην πατρίδα.

  Είναι όμως και κάτι στιγμές που σκάει μέσα μας η απόλυτη ακύρωση. Σηκώνουμε τα χέρια! Από την κάθαρση και τα μνημόνια, στην ηθική ανατριχίλα των σημερινών αποκαλύψεων. Από τη μια, σχεδόν καθημερινά βλέπουν το φως της δημοσιότητας ειδήσεις δολοφονιών, υποθέσεις αποκρουστικών περιπτώσεων καταγγελιών για βασανισμούς, για βία και για σεξουαλική κακοποίηση. Από την άλλη βλέπουμε επίσης στη σύγχρονη Ελλάδα μας να διατίθενται πάνω από δέκα αστυνομικοί για τη φύλαξη γνωστού τηλεπερσόνα, με ραγδαίες εξελίξεις και γι’ αυτόν, και για πολλούς άλλους. 

 Αυτή όμως είναι η Ελλάδα μας;   Προσωπικά φοβάμαι ότι ακόμη δεν έχουμε δει τίποτα.

 

   Η Ελλάδα μέσα από πορεία 200 χρόνων

   Η επέτειος των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, είναι ένα καθοριστικό ιστορικό γεγονός, γιατί παράλληλα με την αναγνώριση των αγώνων και των θυσιών του λαού μας, δημιουργεί μία προοπτική για το παρόν και κυρίως για το μέλλον της χώρας μας. 

   Πολλές φορές ακούμε γύρω μας τη φράση: «η χώρα αυτή δεν σώζεται» και είναι πολλοί περισσότεροι αυτοί που δυσκολεύονται να το κατανοήσουν: Ας λάβουμε υπόψη μας όμως ότι η χώρα μας κινήθηκε επί δεκαετίες αποκομμένη, εν μέρει, από το παγκόσμιο σύστημα, και πολλές φορές με την αίσθηση ότι οι παγκόσμιες τάσεις και εξελίξεις δεν την αφορούν. Αξίζει να θυμηθούμε ότι, στα διακόσια χρόνια από το 1821 έως σήμερα, η Ελλάδα, πέραν των πολεμικών περιπετειών, βίωσε εμφύλιους πολέμους -ότι χειρότερο- κατοχές, πείνες, δικτατορίες, χρεοκοπίες, τρομακτικές φυσικές και υγειονομικές καταστροφές, μεταναστευτικά ρεύματα από και προς τη χώρα μας, την τραγική Μικρασιατική καταστροφή, την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο και από τότε τη συνεχή πίεση αυτής προς την Πατρίδα μας, και τόσα άλλα ακόμη.  

   Αφήνοντας πίσω τις ψευδαισθήσεις του παρελθόντος, μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε το μέλλον μας, κυρίως να ψάξουμε και να αναλύσουμε εκείνες τις κακές πλευρές του Έλληνα που μας οδήγησαν εκεί. Κυρίως όμως να δούμε κατάματα, αυτά που μας ταλανίζουν, και αυτά που μας κάνουν να πιστεύουμε πως για την κατάντια μας φταίνε πάντα οι άλλοι. 

   Για το αύριο της χώρας μας  και το μετέπειτα.