Λαογραφικό Μουσείο Σαρακατσάνων 

  Ένα από τα καλύτερα λαογραφικά Μουσεία της Ευρώπης, το Μουσείο Σαρακατσάνων, βρίσκεται στις Σέρρες. Είναι ένα από τα πέντε μονογραφικά Μουσεία στην Ευρώπη και το μοναδικό στην Ελλάδα. Τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις και μετάλλια, καθώς και με το δεύτερο Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείου της Χρονιάς.

  Το ξεχωριστό αυτό μουσείο, που στεγάζεται σε μοντέρνο κτήριο στην πόλη των Σερρών, είναι αφιερωμένο στη ζωή, στην παράδοσηκαι στην τέχνη των Σαρακατσάνων, του σύγχρονου νομαδικού αυτού πληθυσμού, που μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα ζούσε οργανωμένος σε τσελιγκάτα στην κεντρική και βόρεια Ελλάδα.

  Στις αίθουσές του ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τον τρόπο της ζωής τους από την εποχή του μεσοπολέμου και ως το τέλος της δεκαετίας του ‘40, τότε που η κατοχή και ο εμφύλιος είχαν σαν αποτέλεσμα να εξαφανιστούν τα τσελιγκάτα. Τις ιδιότυπες συνήθειές τους και τις βασικές ασχολίες τους, να δει τις περίφημες καλύβες τους, να θαυμάσει τις εντυπωσιακές επίσημες φορεσιές τους, τα υφαντά και τα κεντήματά τους. Όλα περίτεχνα δημιουργήματα των Σαρακατσάνων γυναικών. 

  Στο κέντρο της αίθουσας υψώνεται η «μεγάλη καλύβα», μια στρόγγυλη καλύβα με πλούσια επένδυση, υφαντά, κλπ. Καλύβες σε διάφορα μεγέθη και σχήματα, πλεγμένες από χόρτο, που αναπαριστούν πολύ πειστικά τη ζωή στο Τσελιγκάτο, καθώς και το Σαρακατσάνικο σχολείο, την καλύβα του βοσκού, την καλύβα όπου στεγαζόταν το τυροκομείο, ο αργαλειός, διάφορα εξαρτήματα υφαντικής, και τα χαρακτηριστικά κουδούνια για τα ζώα.

  Με τέτοιες πρωτοβουλίες, αλλά και με πολύ κόπο και μεράκι, μπορούν να θυμούνται οι παλιότεροι και να μαθαίνουν οι νεώτεροι τις παραδόσεις μας, τα ήθη και τα έθιμά μας.

  Μακάρι να το μιμηθούν και πολλοί άλλοι. Μπράβο στους ανθρώπους αυτού του μουσείου, για το κουράγιο, το μεράκι και την αγάπη με την οποία κρατάτε ζωντανή την φυλή μας.

  Ελπίζω κάποια στιγμή να αποτελέσει πρότυπο σε όλους αυτούς που θέλουν πραγματικά να ασχοληθούν με την διατήρηση και διάδοση της παράδοσής μας.