Χρόνια πολλά Γιάννινα!

   Tα καλά τους φοράνε σήμερα  τα Γιάννινα, καθώς γιορτάζουν την Επέτειο απελευθέρωσης της πόλης από τον τουρκικό ζυγό, γεγονός που αποτελεί κορυφαίο σταθμό στην ιστορία τους.

  Κυριολεκτικά θα έλεγα βυθισμένος στην Ιστορία του τόπου μου με τις πολυδιάστατες συναρπαστικές παραστάσεις, όπου το πλούσιο παρελθόν συνδέεται με το ελπιδοφόρο παρόν και το μέλλον, και συναισθηματικά ταυτισμένος με την πόλη των θρύλων και της μυστηριακής γοητείας, θα μακρηγορήσω με μια παραστατική εικόνα, γιατί πολλές φορές χάνεται η ουσία του γεγονότος μόνο και μόνο με την ψυχρή ημερολογιακή ανάγνωση της κατάστασης.

 Σαν σήμερα, το 1913,  τα πολυπόθητα Γιάννενα μετά από 483 χρόνια δουλείας απελευθερώθηκαν με βαρύ τίμημα. Χιλιάδες ήταν οι νεκροί, ποτάμι χύθηκε το αίμα, και πολλοί ήταν οι τραυματίες που μετρούσε ο ελληνικός στρατός στο Μέτωπο της Ηπείρου.  Δεν υπάρχει άλλος τρόπος όμως,  μιας και  την ελευθερία κανένας δεν σου τη χαρίζει, την κατακτάς με αγώνες, με αίμα και πόνο. Για τον λόγο αυτό οι εκδηλώσεις σχεδόν πάντα συνοδεύονται με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, και ακούγονται από παντού λόγια υπερηφάνειας και  εθνικής ανάτασης από τους πανηγυρικούς της ημέρας.

  Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων,  αποτελεί ιστορικό ορόσημο για την σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας μιας και η επέκταση της χώρας μας ταυτίσθηκε με την ενσωμάτωση χιλιάδων Ελλήνων που ο 20ος αιώνας τους βρήκε υπό οθωμανική κυριαρχία. Χωρίς την απελευθέρωση των Ιωαννίνων η Ελλάδα θα έχανε στη διπλωματική σκακιέρα και στην χάραξη των συνόρων. Η απελευθέρωση των, πέρα από την εξουδετέρωση κάθε σοβαρής τουρκικής απειλής στην Ήπειρο και την κυρίευση σημαντικού πολεμικού υλικού, είχε επίδραση στο ελληνικό γόητρο, το οποίο μετά την επιτυχία αυτή εξυψώθηκε διεθνώς. Σε κάθε περίπτωση, οι επιχειρήσεις στο Μπιζάνι σήμαναν ουσιαστικά και τη λήξη του Α' Βαλκανικού Πολέμου στο στρατιωτικό πεδίο.

  Υπ’ αυτή την έννοια και λόγω της σοβαρότητας του θέματος μετέβησαν και  ο Ελευθέριος Βενιζέλος στο μέτωπο, και ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος, αλλά και τα μέλη του Επιτελείου οι οποίοι είχαν και την επιχειρησιακή εποπτεία. Η απελευθέρωση και η ενσωμάτωση τους στον εθνικό κορμό δεν ήταν μια σειρά από συμπτώσεις, δεν συνέβησαν τυχαία γεγονότα. 

 Σήμερα επιβάλλεται  να τεθεί υπεράνω όλων  η έννοια της θυσίας για κάτι πολύ μεγαλύτερο.

  Σήμερα,   107 χρόνια από τότε ίσως είναι καιρός να τεθεί το ερώτημα που νομίζω πως θα πρέπει να βασανίζει όλους εμάς τους πολίτες αλλά και κάθε υγιή δύναμη της πατρίδας μας για το πόσο άξιοι αυτής της ελευθερίας και της θυσίας αποδειχθήκαμε, για την οποία δεν είμαι σίγουρος αν εκείνοι θα ήταν υπερήφανοι για τη σημερινή μας εικόνα.

  Σήμερα χρειαζόμαστε το ήθος του ανθυπολοχαγού Σπύρου Κάλλαρη που ζήτησε άδεια από τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Κάλλαρη, υποστράτηγο της 2ας Μεραρχίας για να πολεμήσει αν και είχε πυρετό, πέφτοντας νεκρός εν ώρα καθήκοντος.

  Σήμερα χρειαζόμαστε επίσης την ψυχραιμία του πατέρα Στρατηγού Κάλλαρη,  που αφού αντίκρισε και τίμησε τον νεκρό γιο του με περηφάνια αλλά και πόνο, επέστρεψε στο θέατρο των επιχειρήσεων.

  Σήμερα χρειαζόμαστε την τρέλα και τον ηρωισμό του Ιωάννη Βελισαρίου που δεν υπάκουσε τις διαταγές και με την παράτολμη ενέργειά του, οδήγησε στην παράδοση των Ιωαννίνων.

  Αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να είναι οι ήρωες μας, τα σύμβολά μας, η έμπνευσή μας. Για αυτούς πρέπει να δώσουμε τη δική μας μάχη, τη μάχη της γενιάς μας, τη μάχη του αιώνα μας. Ο καθένας με την ευθύνη του και από τη θέση που του ανήκει. Γι’ αυτά τα Γιάννενα πολέμησαν οι πρόγονοί μας το 1912-13 και νιώθω ότι δικαιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι θυσίες τους.

  Σήμερα στο Μπιζάνι, στη μνήμη όσων θυσιάστηκαν για την προάσπιση των ιδανικών της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας, στέκεται ατενίζοντας τα οχυρά του Μπιζανίου το μνημείο των Μπιζανομάχων, σαν μικρό αντίδωρο ημών των νεωτέρων στη μεγάλη θυσία εκείνων των ανθρώπων που χάσανε τη ζωή τους για να απολαμβάνουμε εμείς την ελευθερία μας. Ένα μνημείο όμως εγκαταλελειμμένο και αυτό. Εικόνες απαξίωσης που δείχνουν έλλειψη σεβασμού προς το περιεχόμενό του, και που βέβαια κάθε άλλο παρά συνάδουν με την οποιαδήποτε πρόθεση να καταστεί ο χώρος επισκέψιμος.

  Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν σήμερα η ελληνική κοινωνία και η πολιτεία τα απομεινάρια της ιστορίας μας, δεν προσφέρει την απαραίτητη υποδομή ώστε τα ιστορικά μνημεία να είναι «πόροι μνήμης», ειδικά για τις νέες γενιές, για να μείνει ζωντανή η ιστορική μνήμη και να περνάει ζώσα από γενιά σε γενιά. Ούτε και με ένα πρόχειρο άσπρισμα και καθάρισμα της γύρω περιοχής για το «μνημόσυνο» κάθε 21 Φεβρουαρίου, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα αποκαθίσταται η σημασία του. Αλήθεια, πόσοι από αυτούς που κάθε 21 Φεβρουαρίου συνωστίζονται  με τις πρέπουσες τιμές και με κάθε επισημότητα για την κατάθεση στεφάνων το επισκέφτηκαν σε ανύποπτο χρόνο; Και τι κάνανε για την ανάδειξή του;  Το παράδειγμα αυτό δεν είναι δυστυχώς, μοναδικό. Σε κάθε γωνιά της ελληνικής γης τα μνημεία καταρρέουν, αποτελώντας αδιάψευστη μαρτυρία της γενικότερης αδιαφορίας. Την ώρα που η ελληνική οικονομία εξαρτάται από τον τουρισμό, οι εικόνες αυτές λειτουργούν αρνητικά στην καλή μας φήμη.

 Αιώνια η μνήμη, στους πεσόντες στα βουνά της Ηπείρου, και αιώνια η μνήμη όσων πολεμήσατε για χάρη της ελευθερίας του τόπου μας! Γιατί, όπως λέει κι ένας στίχος του ποιητή Κώστα Ουράνη: «Τότε οι νεκροί πεθαίνουνε, όταν τους λησμονάμε»

   Διαφορετικά, λησμονώντας τους, χανόμαστε κι εμείς!

   Χρόνια πολλά Γιάννινα!