Η παιδεία μας!

 Μια πρόταση που άκουσα από παρανομούντα συμπολίτη μου σήμερα το πρωί, με κάνει να μακρηγορήσω και για τον λόγο αυτό ζητάω εκ των προτέρων την κατανόησή σας.

 Η συμπεριφορά του καθενός μας «χαρακτηρίζει» την παιδεία μας. Με άλλα λόγια, η παιδεία μας συμπυκνώνεται από τις  εμπειρίες, τα βιώματα, και τις ιδιαιτερότητες που βιώνει κάθε άτομο μέσα από τον «κύκλο του». Αυτό σημαίνει, ότι η κάθε οικογένεια, το κάθε σχολείο και, γενικά, η κάθε μικρή ή μεγάλη κοινωνία, στο πέρασμα του χρόνου έχουν διαμορφώσει τη δική τους κουλτούρα, η οποία αποτυπώνεται στη συμπεριφορά των μελών τους.

 Θα αναφέρω ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα, τα οποία δεν χρειάζεται να καταβάλει κανένας μας  μεγάλη προσπάθεια για να τα παρατηρήσει και να τα αντιληφθεί στην καθημερινότητα των συμπολιτών μας, λόγω του ότι εμφανίζονται με υψηλή συχνότητα.

  Η χρήση χυδαίων και προσβλητικών εκφράσεων παρατηρείται καθημερινά σε μεγάλη συχνότητα, ακόμη και για επουσιώδη ζητήματα και συμβάντα.

  Η κυκλοφορία μας στην πόλη δεν είναι ανεμπόδιστη στα πεζοδρόμια, όταν η "αναρχία" είναι καθημερινό φαινόμενο". Η παράνομη χρήση τραπεζοκαθισμάτων, διαφημιστικών  πινακίδων, ή παρατημένων εμπορευμάτων, δυσκολεύουν την διακίνηση των πεζών, κυρίως τις μητέρες με τα καροτσάκια τους, τους υπέργηρους, αλλά και τα άτομα με αναπηρίες που αναγκάζονται να περπατούν στο δρόμο αντί στο πεζοδρόμιο, καθιστώντας έτσι τις πόλεις όπου ζούμε απροσπέλαστες και αφιλόξενες. Πολύ περισσότερο, δεν επιτρέπουν να κινηθεί ένα άτομο με προβλήματα κινητικά ή με πρόβλημα όρασης.

  Ένας ανησυχητικός αριθμός συμπολιτών μας μετά τη χρήση του περιεχομένου, πετά τη συσκευασία όπου βρεθεί, (πεζοδρόμιο, δρόμο…) Οι δρόμοι βλέπουμε όλοι μας πως είναι γεμάτοι από άδεια πλαστικά μπουκάλια νερού, από κύπελλα του καφέ, αποτσίγαρα, κ.ο.κ.

 Ένας άλλος μικρός, αλλά σταθερός αριθμός νεαρών, γράφει συνθήματα, κατά κανόνα, ακραία ή οπαδικά στους τοίχους των κτιρίων ή στις πινακίδες σημάνσεως, και αρκετές φορές βεβηλώνοντας και μνημεία προσβάλλοντας τη μνήμη σημαντικών προσωπικοτήτων της ιστορίας, του πολιτισμού και γενικά της κοινωνίας, παραβιάζοντας έτσι κάθε κριτήριο αισθητικής και, προφανώς, καταστρατηγώντας τη δημόσια και ιδιωτική ιδιοκτησία.

 Απροσδιόριστος αριθμός οδηγών παρκάρουν όπου τους βολεύει, αδιαφορώντας για το αν αυτό που τους βολεύει, απαγορεύει την πορεία του άλλου συνανθρώπου, αρκεί  να κάνει τη δουλειά του. Το παρκάρισμα σε διαβάσεις αναπήρων, η παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη, του μονόδρομου, καθώς και η παραχώρηση της προτεραιότητας από αρκετούς οδηγούς θεωρείται όχι μόνο φυσιολογική αλλά και «μαγκιά».

 Στο έργο των βιοκλιματικών αλλαγών σχεδιάστηκε και ένας ποδηλατόδρομος. Και υπάρχει. Ναι! Αλλά δεν τον βλέπει κανείς. Στην πραγματικότητα δεν τον σέβεται κανείς. Ο ποδηλατόδρομος σε όλο του το μήκος του χρησιμοποιείται ως χώρος στάσης και στάθμευσης των ΙΧ οχημάτων,

 Όμως το πρόβλημα με τις διαβάσεις αναπήρων και την παιδεία μας όπως αυτή εκφράζεται σε κάθε τέτοια περίπτωση είναι βαθύτερο. Είναι πρόβλημα συνοχής μιας κοινωνικής δομής η οποία εν έτει 2018 συνεχίζει να αγνοεί τις κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες. Όταν όμως δυσχεραίνεις και επιβαρύνεις με την αδιαφορία σου την ήδη δυσκολότερη από τη δική σου, ζωή του συμπολίτη σου, ενώ δε σου στοιχίζει και τίποτα ιδιαίτερο το να συμπεριφερθείς σαν άνθρωπος, με σεβασμό και ευγένεια, τότε εσύ είσαι αυτός που στερείς στον εαυτό σου την ιδιότητα και τα δικαιώματα του πολίτη και ακόμα βασικότερα την ιδιότητα του ανθρώπου.

 Όπου και να κοιτάξεις σκουπίδια και αποτσίγαρα. Το σίγουρο είναι ότι είναι ανθρώπινα αποτελέσματα. Λίγων; Ίσως. Όμως! Γιατί οι λίγοι με τη συμπεριφορά τους να υποβαθμίζουν το περιβάλλον των πολλών; Φταίει και η υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου;  Ίσως. Αλλά  οι υπηρεσίες του Δήμου δεν μπορούν να βρίσκονται πίσω από τον κάθε ένα από εμάς και συνεχώς.

  Η ποιότητα του δημόσιου λόγου και της συμπεριφοράς αρκετών πολιτικών προσώπων, είτε από συζητήσεις στα τηλεοπτικά παράθυρα, είτε και μέσα στην ίδια τη Βουλή, είναι από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα «κουλτούρας» συμπεριφοράς. Αυτό όμως από μόνο του είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο.

 Αυτές και πολλές άλλες εικόνες Ελλήνων πολιτών, σχεδόν όλων των ηλικιών, όλων των κατηγοριών,  δίνουν καθημερινά και συχνά δείγματα έλλειψης παιδείας, η οποία αποτυπώνεται στη συμπεριφορά μας με χαρακτηριστικά γνωρίσματα την αγένεια, την έλλειψη σεβασμού και αισθητικής, την ασυνέπεια, την ανευθυνότητα κ.ο.κ. Αυτά τα δείγματα συμπεριφοράς, φανερώνουν παγιωμένες αντιλήψεις, νοοτροπίες και πρακτικές, οι οποίες, δύσκολα ανατρέπονται πια. Και έτσι οι πόλεις μας θα γίνουν μεν φιλόξενες για τους παρανομούντες, θα καταστούν όμως αφιλόξενες για τους νομοταγείς κατοίκους τους.

 Και εμείς ποκαμαρώνουμε για την κοιτίδα πολιτισμού που προσφέραμε στην ανθρωπότητα, και αν θέλουμε να είμαστε συνεχιστές του  ρητού του  Ομήρου: «αιέν αριστεύειν»,  “ο θάνατός σου, η ζωή μου” δεν χωράει σε καμιά πολιτισμένη κοινωνία του 21ου αιώνα. Εκτός και αν δεν είμαστε πολιτισμένη κοινωνία, γιατί τα πολιτισμικά κεκτημένα αν δεν φροντίσει ένα λαός να διατηρηθούν, κάποια στιγμή δεν θα είναι πια κεκτημένα.

 Όλα αυτά, οδηγούν σε μια απαισιόδοξη διαπίστωση ότι η λειτουργία και το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας, σε ζητήματα παιδείας και κοινωνικής συμπεριφοράς, δεν διαγράφεται ιδιαίτερα ευοίωνο. Τέρμα οι διαπιστώσεις και καιρός για δράση.

 Κράτησα για το τέλος, αυτό που μας είναι ακόμα πιο δύσκολο να παραδεχτούμε: Την ευθύνη που όλοι κουβαλάμε, αυτήν της συνενοχής. Η δική μας παθητικότητα είναι που οδηγεί στην καλλιέργεια τέτοιων συμπεριφορών. Και είμαστε εμείς που με την πάροδο του χρόνου γινόμαστε χειρότεροι γιατί δεν δραστηριοποιούμαστε προς την σωστή κατεύθυνση, όσο δεν μας αγγίζουν άμεσα όλα αυτά τα ζητήματα, αλλά  όταν μας αγγίξουν θα είναι πολύ αργά, και τότε θα  σπεύσουμε να φωνάξουμε και να διαμαρτυρηθούμε για τα δικαιώματά μας.

 Και φυσικά αν δεν αποφασίσουμε όλοι να μη μιλάμε σε τρίτο πρόσωπο και δεν πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας στο κομμάτι που μας αναλογεί, δεν θα γίνει τίποτε και για όλα θα φταίνε οι άλλοι.